Cuộc đua xây dựng các đại đô thị hàng trăm, thậm chí hàng nghìn ha hiện nay không chỉ là câu chuyện về quy mô dự án, mà còn phản ánh năng lực tài chính, kinh nghiệm và chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Tại đó, người dân được hưởng một không gian sống tích hợp với đầy đủ tiện ích, từ ở, làm việc, học tập đến giải trí, nghỉ dưỡng, góp phần giảm áp lực cho các đô thị trung tâm vốn đã quá tải về hạ tầng và dân số.

Khoảng 7 năm trước, Vingroup là cái tên tiên phong trên thị trường khi liên tiếp đề xuất và triển khai loạt đại đô thị như Vinhomes Grand Park (271ha) tại TP.HCM, Vinhomes Ocean Park (420ha) ở Gia Lâm và Vinhomes Smart City (280ha) tại Tây Mỗ, Hà Nội. Sau đó là chuỗi dự án quy mô lớn bao quanh Hà Nội như Vinhomes Ocean Park 2 (gần 460ha), Vinhomes Ocean Park 3 (294ha), Vinhomes Global Gate (385ha), Vinhomes Đan Phượng (133ha), cùng các dự án ở vùng ven phía Nam như Vinhomes Cần Giờ, khu đô thị tại Tây Ninh (Long An cũ) với Phước Vĩnh Tây (khoảng 1.090ha) và Đức Hòa – Hậu Nghĩa (gần 200ha). Trong cuộc đua đại đô thị, từ năm 2024, Sun Group cũng tham gia mạnh mẽ với dự án Sun Mega City rộng 1.690ha tại Ninh Bình, đồng thời trúng thầu khu đô thị cao cấp Mê Linh 205ha ở Hà Nội và đề xuất một số dự án lớn tại Bắc Ninh.

Theo TS Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia, sự xuất hiện ngày càng nhiều dự án quy mô từ 500ha đến hàng nghìn ha là xu hướng tất yếu khi quỹ đất nội đô ngày càng khan hiếm, phần lớn diện tích còn lại nhỏ lẻ, khó tạo dựng một đô thị hoàn chỉnh. Điều này buộc các chủ đầu tư phải dịch chuyển ra vùng ven, nơi có quỹ đất rộng và chi phí hợp lý hơn để quy hoạch đồng bộ từ hạ tầng kỹ thuật đến hạ tầng xã hội, bao gồm giao thông, điện, nước, trạm sạc xe điện, bãi đỗ xe, bệnh viện, trường học, dịch vụ – giải trí. Trên nền tảng công nghệ phát triển đô thị ngày càng tiến bộ, các tập đoàn như Vingroup, Ecopark, Sun Group… đang hướng tới mô hình đô thị thông minh, chú trọng yếu tố an toàn, tiết kiệm năng lượng, không gian xanh, cùng sự tiện lợi cho nhu cầu sinh hoạt, giáo dục, y tế, mua sắm của cư dân.

Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh, các tập đoàn trong nước hiện đã tích lũy được nguồn lực tài chính đủ mạnh để theo đuổi những dự án hàng trăm, hàng nghìn ha, nhưng các đại đô thị cần thời gian để thị trường hấp thụ và chỉ thực sự thu hút cư dân khi đi kèm cơ hội việc làm cùng hệ thống giao thông kết nối thuận tiện. Thực tế, nhiều chủ đầu tư đã chủ động đầu tư hạ tầng kết nối, như xây cầu, mở đường, tăng khả năng tiếp cận từ trung tâm đến dự án. TS Lê Xuân Nghĩa đánh giá, xu hướng phát triển “đại đô thị” là tín hiệu tích cực, góp phần giãn dân, giảm áp lực nhà ở, việc làm và ùn tắc giao thông tại lõi đô thị; đồng thời mở đường cho việc hình thành thêm 15–20 đô thị quy mô lớn dọc tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam trong tương lai.

Đồng quan điểm khuyến khích phát triển các khu đô thị lớn, đồng bộ, TS Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, lưu ý quá trình triển khai cần đặt trên nền tảng nhu cầu thực của người dân và khả năng tiếp cận sản phẩm. Mỗi dự án phải xác định rõ nhóm khách hàng mục tiêu, cân nhắc bài toán giá bán phù hợp, đồng thời gắn kết với các khu công nghiệp để tạo việc làm và bảo đảm kết nối hạ tầng kỹ thuật – xã hội, từ giao thông, điện, trường học, y tế đến các tuyến liên vùng, cao tốc và hạ tầng ngầm. Theo ông, nếu quy hoạch và phát triển không đồng bộ, thị trường có thể xuất hiện những rủi ro ngoài mong muốn, vì vậy đây cũng là thời điểm để các chủ đầu tư nâng chuẩn phát triển đô thị, hài hòa giữa hiệu quả kinh doanh trước mắt và tính bền vững dài hạn.