Với kế hoạch đầu tư công năm 2026 lên tới gần 148.000 tỷ đồng, TP.HCM đang đặt mục tiêu giải ngân 100% để tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và lan tỏa nguồn lực đầu tư trong toàn xã hội. Dù đã phân bổ được 87,5% tổng vốn theo kế hoạch, tiến độ giải ngân trong 4 tháng đầu năm vẫn chưa đạt kỳ vọng, buộc thành phố phải tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn và đẩy nhanh tốc độ triển khai trong những tháng tới.

Tại cuộc họp ngày 6/5 do Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được chủ trì, lãnh đạo thành phố đã nghe báo cáo về tình hình thực hiện, giải ngân vốn đầu tư công 4 tháng đầu năm và công tác triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030. Theo Sở Tài chính, năm 2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch trung hạn mới, đồng thời cũng diễn ra trong bối cảnh bộ máy quản lý dự án có nhiều thay đổi. Dù vậy, với sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương và thành phố, công tác triển khai đã có những chuyển biến tích cực ban đầu.

Tổng kế hoạch đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng giao cho TP.HCM là 147.599 tỷ đồng. Đến nay, thành phố đã phân bổ chi tiết 129.199 tỷ đồng, tương đương 87,5% kế hoạch. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương đã được phân bổ 100%, còn phần vốn dự phòng ngân sách địa phương đang được hoàn thiện thủ tục để sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét. Theo đánh giá, việc phân bổ vốn được thực hiện đúng quy định, có trọng tâm, trọng điểm và hướng tới nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Về kết quả giải ngân, thành phố ghi nhận 36 đơn vị, chủ đầu tư đạt hoặc vượt tiến độ đề ra. Cùng với đó, TP.HCM đã cơ bản hoàn thành việc bàn giao, điều chuyển 3.195 dự án sau khi tổ chức lại hệ thống quản lý, góp phần giữ cho các dự án không bị gián đoạn trong quá trình chuyển tiếp. Công tác chuẩn bị đầu tư cho các dự án mới cũng đang được thúc đẩy để tạo thêm khối lượng thực hiện, đặc biệt trong nửa cuối năm.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân 4 tháng đầu năm vẫn còn chậm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ ba nhóm khó khăn. Trước hết là tác động từ việc sắp xếp lại hệ thống quản lý dự án, dẫn tới gián đoạn tạm thời trong khâu điều hành. Một số khối lượng đã thi công nhưng chưa thể thanh toán do vướng con dấu trong giai đoạn chuyển tiếp. Thứ hai, đây là năm đầu của kế hoạch trung hạn 2026 – 2030 nên nhiều dự án còn ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chưa đủ điều kiện nghiệm thu, thanh toán lớn trong quý I. Thứ ba là hàng loạt khó khăn kéo dài như giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, thủ tục pháp lý, tranh chấp hợp đồng, biến động giá vật liệu và thiếu đơn giá thi công ban đêm vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung.

Đáng chú ý, trong danh mục 46 dự án có kế hoạch vốn từ 500 tỷ đồng trở lên, tổng số vốn lên tới 77.855 tỷ đồng, chiếm 60% tổng kế hoạch đã giao, phần lớn vẫn giải ngân thấp do chi đầu tư tập trung vào 6 tháng cuối năm, sau khi hoàn tất thủ tục và khởi công. Đây cũng là lý do thành phố phải đặt yêu cầu rất cao cho các tháng còn lại của năm.

Đối với kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030, TP.HCM dự kiến có khả năng huy động khoảng 1.145.120 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và địa phương. Trên cơ sở đó, thành phố đã xây dựng danh mục hàng loạt dự án trọng điểm trong các lĩnh vực giao thông, đường sắt đô thị, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và an sinh xã hội, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì là năm mở đầu của kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và đầu tư công trung hạn. Thành phố xác định giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm, gắn trực tiếp với mục tiêu tăng trưởng “hai con số”. Theo chỉ đạo, mục tiêu giải ngân phải đạt trên 20% trong tháng 5, từ 40 – 45% trong quý II, 70% trong quý III và 100% vào cuối năm. Đồng thời, kết quả giải ngân sẽ được gắn với đánh giá cán bộ, thi đua và phân bổ ngân sách. Thành phố cũng yêu cầu khẩn trương kiện toàn ban quản lý dự án, tăng cường kiểm tra thực địa, tháo gỡ các vướng mắc về mặt bằng, quy hoạch, đấu thầu, điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án hiệu quả và công khai tiến độ giải ngân hằng tháng để siết trách nhiệm trong toàn hệ thống.