Giá chung cư tại Hà Nội và TP.HCM đang tiếp tục thiết lập mặt bằng mới, trong khi thu nhập của người lao động tăng chậm hơn rất nhiều. Khoảng cách ngày càng lớn giữa giá nhà và khả năng tích lũy khiến giấc mơ an cư của nhiều người trẻ trở nên xa vời hơn bao giờ hết. Với không ít người, câu hỏi lúc này không chỉ là “bao giờ mua được nhà”, mà còn là nên tiếp tục bám trụ thành phố hay quay về quê tìm một lối đi khác.

Theo số liệu mới được công bố, giá chung cư tại hai đô thị lớn nhất cả nước tiếp tục leo thang trong quý I/2026. Tại Hà Nội, giá bán trung bình đã lên khoảng 128 triệu đồng/m², tăng thêm tới 28 triệu đồng/m² chỉ sau ba tháng. Ở TP.HCM, giá trung bình đạt khoảng 112 triệu đồng/m², tăng khoảng 2 triệu đồng/m² so với quý trước. Với mặt bằng giá này, một căn hộ diện tích khoảng 60 m² tại Hà Nội hiện có giá xấp xỉ 8 tỷ đồng, còn tại TP.HCM cũng vào khoảng 6,5 – 7 tỷ đồng. Đây là ngưỡng giá vượt quá khả năng chi trả của phần lớn lao động trẻ, kể cả những gia đình có thu nhập ổn định.

Những con số đó đang hiện hữu rất rõ trong câu chuyện đời sống của nhiều người trẻ. Anh Nguyễn Hưởng, làm trong ngành đường sắt tại Hà Nội, cho biết từng tin rằng chỉ cần làm việc chăm chỉ là có thể mua được nhà ở thành phố. Cách đây 15 năm, khi mới ra trường với mức lương 7 triệu đồng/tháng, anh vẫn nghĩ việc tích góp theo thời gian sẽ giúp mình sở hữu một căn hộ nhỏ. Nhưng sau nhiều năm làm việc, dù hai vợ chồng hiện có thu nhập khoảng 30 triệu đồng/tháng và tiết kiệm gần 100 triệu đồng mỗi năm, kế hoạch mua nhà vẫn ngày càng xa. Trong khi đó, giá nhà có năm tăng gần 1 tỷ đồng, nhanh hơn rất nhiều so với khả năng tích lũy. Không đủ điều kiện mua nhà, vợ chồng anh đành gửi con về quê nhờ ông bà chăm sóc, dù con đã sắp đến tuổi vào lớp 1.

Tương tự, anh Nguyễn Hà, tốt nghiệp ngành luật, từng đặt mục tiêu sau 5 năm đi làm sẽ mua được nhà ở Hà Nội. Nhưng hơn 5 năm trôi qua, anh vẫn ở trọ và chưa dám nghĩ đến chuyện lập gia đình. Với thu nhập khoảng 20 triệu đồng/tháng, phần lớn tiền bạc được dành cho chi tiêu, học thêm và đầu tư cho nghề nghiệp. Trong bối cảnh đó, việc gom đủ tiền mua nhà gần như nằm ngoài tầm với. Còn anh Nguyễn Văn Thiết, sau khi từng rời thành phố về quê vì chi phí sinh hoạt đắt đỏ, cuối cùng lại phải quay lại Hà Nội kiếm sống. Dù hiện có thu nhập khoảng 20 triệu đồng/tháng, anh vẫn xác định chỉ làm việc một thời gian rồi về quê mở gara, bởi ở lại Hà Nội gần như không có cơ hội mua nhà.

Theo Bộ Xây dựng, giá nhà tăng cao xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó nổi bật là chi phí đầu vào leo thang, từ vật liệu xây dựng đến chi phí tài chính. Dù nguồn cung có dấu hiệu cải thiện, giá nhà vẫn duy trì ở mức cao. Trong quý I/2026, giá nhà tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Đồng Nai tiếp tục tăng khoảng 1 – 2% so với quý trước. Mặt bằng giá hiện nay cho thấy ngay cả những dự án được xem là thấp nhất tại Hà Nội cũng dao động từ 64 – 82 triệu đồng/m², trong khi nhiều dự án cao cấp đã lên tới 170 – 223 triệu đồng/m². Ở TP.HCM, giá thấp nhất vào khoảng 52 – 59 triệu đồng/m², còn phân khúc cao cấp có thể lên tới 300 – 400 triệu đồng/m².

Dù một số địa phương như Hải Phòng hay Đà Nẵng có mức giá “dễ thở” hơn, cơ hội việc làm và thu nhập tại đó lại khó sánh với Hà Nội và TP.HCM. Điều này khiến nhiều người trẻ rơi vào thế lưỡng nan. Ở lại thành phố, họ có cơ hội nghề nghiệp nhưng phải chấp nhận thuê nhà dài hạn. Trở về quê, áp lực chi phí giảm đi nhưng bài toán việc làm lại trở nên khó khăn hơn. Khi giá nhà liên tục lập đỉnh, lựa chọn an cư với phần đông người trẻ đang trở thành một cuộc chạy đua ngày càng mệt mỏi và bất cân xứng.