Hầu hết các dự án bất động sản dọc tuyến metro số 1 tại TPHCM đã tăng giá mạnh trước và sau khi tuyến này chuẩn bị đưa vào vận hành, với mức tăng phổ biến từ 1,5–3 lần. Nhiều dự án như The Vista An Phú, Masteri Thảo Điền, Gateway Thảo Điền, Estella Heights, Thảo Điền Pearl, Lavita Garden ghi nhận giá căn hộ giao dịch thứ cấp hiện cao hơn 2,5–3,5 lần so với thời điểm mở bán, cho thấy sức bật rõ rệt của bất động sản gắn với metro.

Tại hội thảo “Hành trình hiện thực hóa đô thị TOD Việt Nam: Cơ hội và thách thức” ngày 19/11, ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định TPHCM đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ về tư duy quy hoạch và quản trị không gian. Mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) được xem là “xương sống” chiến lược, giúp giải bài toán ùn tắc, mở rộng không gian đô thị, nâng chất lượng sống và tạo tiền đề để TPHCM trở thành siêu đô thị đúng nghĩa, với các cực phát triển mới hình thành quanh trục giao thông công cộng.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc Bộ phận Tiếp thị dự án nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết thị trường phía Nam đang tái cấu trúc mạnh trong bối cảnh TPHCM mở rộng địa giới và phát triển theo mô hình TOD. Nghiên cứu của CBRE chỉ ra đa số dự án dọc tuyến metro số 1 đều tăng giá mạnh, trong đó nhiều dự án tăng 1,5–3 lần, thậm chí 2,5–3,5 lần trên thị trường thứ cấp. CBRE đánh giá việc mở rộng địa giới đã đưa TPHCM vào giai đoạn hình thành siêu đô thị hơn 20 triệu dân, với hạ tầng liên kết vùng gồm Vành đai 3, Vành đai 4, các tuyến cao tốc và metro giữ vai trò trục xương sống cho phát triển nhà ở, thương mại và logistics.

Mô hình TOD được xem là bước ngoặt, giúp đô thị chuyển từ dạng “dàn trải – phụ thuộc xe máy” sang “đô thị nén – kết nối metro”, tạo các trung tâm vệ tinh, gia tăng giá trị bất động sản quanh ga nhờ lưu lượng người đi bộ lớn và chỉ tiêu quy hoạch cao hơn. Khi mạng lưới metro hoàn thiện, người dân sẵn sàng sống xa trung tâm hơn, nhưng ưu tiên dự án pháp lý rõ ràng, tiện ích đầy đủ, khả năng khai thác cho thuê tốt. Tuy vậy, ông Kiệt lưu ý TOD chỉ phát huy hiệu quả khi hệ thống giao thông công cộng kết nối giữa khu dân cư và nhà ga được đầu tư đồng bộ, giảm áp lực phương tiện cá nhân.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nhấn mạnh TOD chỉ hiệu quả khi có hành lang pháp lý rõ ràng và quy hoạch tích hợp ngay từ đầu. Quỹ đất hai bên tuyến metro cần được quy hoạch, đền bù, giải phóng mặt bằng minh bạch để tái phát triển đô thị. Ông cho rằng nhiều năm qua, TPHCM và Hà Nội vẫn làm theo hướng “xây metro trước, phát triển đô thị tính sau”, trong khi với kế hoạch mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị lên hơn 1.000km, việc tích hợp đa ngành và thu hút hợp tác công tư là yêu cầu cấp bách, nhằm tối ưu quỹ đất, giảm phụ thuộc xe cá nhân và xây dựng hệ sinh thái sống thân thiện cho người đi bộ quanh ga.

TPHCM dự kiến phân kỳ triển khai TOD theo từng giai đoạn. Giai đoạn đầu sẽ phát triển 11 vị trí TOD thí điểm với quy mô 1.700–1.800ha dọc metro số 1, metro số 2 và Vành đai 3. Riêng khu vực Dĩ An cũ có cụm TOD rộng khoảng 420ha với vốn đầu tư gần 1.000 tỷ đồng. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2035 phát triển mạng lưới metro dài 355km, đồng thời huy động khoảng 7,8 tỷ USD từ quỹ đất TOD để tái đầu tư cho hạ tầng giao thông công cộng, hướng đến giải quyết ùn tắc, nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy phát triển đô thị bền vững trong dài hạn.