TP HCM đặt mục tiêu đẩy mạnh phát triển hạ tầng, đô thị và nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030, tập trung vào các dự án cao tốc, cảng biển, đường sắt đô thị và chống ngập. Thực hiện chỉ đạo của UBND Thành phố và bám sát các định hướng, chỉ tiêu tại Đại hội Đảng bộ TP nhiệm kỳ 2025-2030, Sở Xây dựng đã hoàn thiện dự thảo báo cáo kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2026-2030), đồng thời đánh giá kết quả giai đoạn 2021-2025.

Theo dự thảo, các mục tiêu trọng tâm trong giai đoạn tới gồm: nâng tỷ lệ đất giao thông trên đất xây dựng đô thị lên 16-26%; tỷ lệ thu gom nước thải đô thị đạt 80% và xử lý đạt 40-45%; tăng thêm gần 200.000 căn hộ nhà ở xã hội; hoàn thành di dời khoảng 20.000 căn nhà trên và ven kênh rạch. Thành phố cũng đặt mục tiêu giảm tối thiểu 5% số vụ tai nạn giao thông, số người tử vong và bị thương hằng năm. Về hạ tầng giao thông, đến cuối năm 2025, tỷ lệ đất giao thông toàn thành phố dự kiến đạt 15%, mật độ đường giao thông bình quân đạt 2,5 km/km², đồng thời từng bước hoàn thành các dự án quan trọng như tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông, cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, các tuyến vành đai và đường sắt đô thị.

Trong giai đoạn 2026-2030, các tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, TP HCM – Mộc Bài, Long Thành – Hồ Tràm, TP HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành, cùng đường Vành đai 3 và 4 dự kiến hoàn thiện và đưa vào khai thác, bổ sung hơn 282 km đường cao tốc và gần 77 km đường ven biển, tăng cường kết nối vùng và năng lực logistics. Về phát triển đô thị, UBND TP HCM triển khai Chương trình phát triển đô thị đến năm 2040, tập trung chỉnh trang khu nhà ven sông, kênh rạch, mở rộng ranh giới một số khu vực để thu hút đầu tư, tạo quỹ nhà tái định cư tại chỗ cho người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án hạ tầng.

Giai đoạn 2021-2025, thành phố đã bồi thường, di dời gần 3.000/6.500 căn nhà ven kênh rạch, dự kiến hoàn thành hơn 85% vào cuối năm 2025. Các dự án trọng điểm như cải tạo rạch Xuyên Tâm, bờ Bắc Kênh Đôi đã hoàn tất giải phóng mặt bằng, chuẩn bị đầu tư hệ thống kè, thoát nước và cải thiện môi trường đô thị. Về nhà ở xã hội và xóa nhà tạm, nhà dột nát, thành phố tiếp tục triển khai xây dựng hàng triệu căn hộ, đồng thời miễn học phí từ mầm non đến trung học phổ thông công lập, nhằm củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp, qua đó góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Bên cạnh những kết quả đạt được, TP HCM vẫn đối mặt nhiều thách thức như quỹ đất hạn hẹp, hạ tầng quá tải, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông kéo dài; năng suất công nghiệp chưa tạo được đột phá; chỉ số cạnh tranh và cải cách hành chính còn thấp. Các địa phương lân cận như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu cũng gặp khó khăn về liên kết sau sáp nhập, phát triển chuỗi giá trị và hạ tầng xã hội, tác động đến mục tiêu phát triển vùng.\

Trước bối cảnh đó, thành phố xác định 7 nội dung đột phá giai đoạn 2026-2030, gồm: thúc đẩy liên kết vùng thông qua hệ thống quốc lộ và cao tốc; phát triển đường sắt đô thị kết nối nội đô với các trung tâm chức năng; xây dựng và nâng cấp đường sắt tốc độ cao; đầu tư cảng biển và vận tải đường sông; nâng cấp sân bay Côn Đảo; nghiên cứu, triển khai các giải pháp chống ngập; đồng thời phát triển hạ tầng giao thông thông minh, xanh, ứng dụng AI, IoT và dữ liệu lớn trong quản lý, điều hành. Với kế hoạch này, TP HCM kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò đầu tàu cả nước về phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng nền tảng hạ tầng đồng bộ, hiện đại, tăng cường kết nối vùng và quốc tế, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn 2026-2030.